Kraina Kanału Oberlandzkiego

    Rozwój techniki komputerowej sprawia, że dziś dosłownie w kilka sekund możemy przyglądać się starym, archiwalnym fotografiom w taki sposób, jakby były wykonane nie w wieku XIX czy początkach XX, ale w czasach nam współczesnych – w wieku XXI.

  Do niedawna poszukiwaliśmy usilnie choćby jakiejkolwiek fotografii, jakiegokolwiek wizerunku Georga Jacoba Steenke, a dziś możemy oglądać jego oblicze w kolorze, jakby zdjęcie wykonano tuż przed chwilą…

    Oto jak mogli wyglądać w rzeczywistości: pilot portowy Steenke oraz radca budowlany Steenke

Ojciec i syn – dwaj pruscy urzędnicy. Po lewej – ojciec Georga Jacoba, pilot portowy Johann Friedrich Steenke.

Po prawej – Georg Jacob Steenke w wieku już emerytalnym. Wizerunki kolorowane

(źródło: Das Ostpreussenblatt, nr 41 z 13.10.1962 r. oraz J. Szkolnicka: Elbląskie

Towarzystwa Kulturalne i Naukowe w latach 1772-1945, Elbląg 2018)

     Oto jak mogli wyglądać w rzeczywistości pruscy inżynierowie, bez których nie byłoby kanałowych pochylni w kształcie, który powszechnie dziś znamy.

Od lewej: Georg Jacob Steenke, Carl Lentze i Heinrich Wilhelm Krüger – czyli projektant, doradca i wykonawca. Wizerunki kolorowane (źródło: archiwum autora, R. Kowalski)

    A oto jak mogły wyglądać w rzeczywistości miejsca uchwycone na pochylni Buczyniec, na kolejnych siedmiu (w oryginale czarno białych) fotografiach Leopolda Dietza w 1862 roku.

Pochylnia Buczyniec na Kanale Oberlandzkim. Budynek maszynowni z kołem wodnym, zachodnia ścieżka

holownicza i filary kół kierunkowych oraz barka towarowa, płynąca w kierunku wózka.

Fotografia wykonana przez Leopolda Dietza w 1862 roku – kolorowana

(źródło: archiwum autora, R. Kowalski)

Pochylnia Buczyniec na Kanale Oberlandzkim. Budynek maszynowni z kołem wodnym, wschodnia ścieżka

holownicza i filary kół kierunkowych oraz wózek wyjeżdżający z wody z barką towarową na szczyt.

Fotografia wykonana przez Leopolda Dietza w 1862 roku – kolorowana

(źródło: archiwum autora, R. Kowalski)

Pochylnia Buczyniec na Kanale Oberlandzkim. Budynek mieszkalny maszynistów, torowiska, stalowe liny

i podkłady kolejowe oraz zjeżdżający po torze wózek z barką towarową. Fotografia wykonana

przez Leopolda Dietza w 1862 roku – kolorowana (źródło: archiwum autora, R. Kowalski)

Pochylnia Buczyniec na Kanale Oberlandzkim. Budynek mieszkalny maszynistów i budynki gospodarcze

oraz grzbiet ze szczytem pochylni, na który wjeżdża wózek z parowcem śrubowym „Fortuna”.

Fotografia wykonana przez Leopolda Dietza w 1862 roku – kolorowana

(źródło: archiwum autora, R. Kowalski)

      Uwaga: Sądzić można, że ten siedzący w kaszkiecie mężczyzna to 61-letni wówczas G. J. Steenke.

Pochylnia Buczyniec na Kanale Oberlandzkim. Dwa wózki z panoramą w kierunku Kątów, filar kół linowych

i kanał obiegowy. Parowiec „Fortuna” w połowie stoku oraz mijające się dwie barki towarowe.

Fotografia wykonana przez Leopolda Dietza w 1862 roku – kolorowana

(źródło: archiwum autora, R. Kowalski)

Pochylnia Buczyniec na Kanale Oberlandzkim. Budynek maszynowni od strony północnej. Rury doprowadzające

i odprowadzające wodę, skrzynia na wodę oraz napędowe koło wodne. Fotografia wykonana przez

Leopolda Dietza w 1862 roku – kolorowana (źródło: archiwum autora, R. Kowalski)

Pochylnia Buczyniec na Kanale Oberlandzkim. Wnętrze budynku maszynowni z ramionami koła wodnego

i stalowymi kołami maszynerii. Fotografia wykonana przez Leopolda Dietza w 1862 roku – kolorowana

(źródło: archiwum autora, R. Kowalski)

   Oto jak mogła wyglądać w rzeczywistości nadkanałowa Czulpa – gdzie pobudowano budynki Inspekcji Wodnej i znajdowała się „willa” Steenkego.

Budynki Inspekcji Wodnej i kraniec jeziora Ruda Woda. Litografia pocztówkowa

z przełomu XIX i XX wieku – kolorowana (źródło: archiwum autora)

Budynek dawnego Biura Inspekcji Wodnej i mieszkania służbowego, czyli „willa” Steenkego w Czulpie.

Ponadto budynek karczmy po przeciwnej do willi stronie kanału oraz pobliski most kanałowy.

Fotografia pocztówkowa sprzed I wojny światowej – kolorowana (źródło: archiwum autora)

Kolorowy dodatek

   Z dużą dozą prawdopodobieństwa można już wiedzieć jak w rzeczywistości wyglądał twórca regularnej żeglugi pasażerskiej na kanale – Adolf Tetzlaff.

Po lewej − statek pasażerski „Konrad” we wrotach dolnych śluzy Miłomłyn. Stojąca postać w położonej sterówce to właściciel statku, Adolf Tetzlaff. Fotografia wykonana tuż po generalnym remoncie śluzy około 1927–1928 roku.

Po prawej – fotografia z Adolfem Tetzlaffem na wózku pochylni. Obie fotografie kolorowane

(źródło: archiwum autora)

    Dzięki zabiegowi kolorowania zdjęć – Zielone Świątki w 1925 roku mogły stać się rzeczywiście „zielone”, a cała uchwycona na czarno białych fotografiach uroczystość w Liksajnach odzyskać swój dawny blask.

Dzień odsłonięcia pomnika poległych wodniaków. Na pierwszym planie wioślarze i statek pasażerski „Hertha”,

w głębi statek inspekcyjny „Steenke”, pod mostem cumuje barka oberlandzka.

Fotografia pocztówkowa z 1925 roku – kolorowana

(źródło: zbiory Muzeum w Ostródzie)

Dzień odsłonięcia pomnika poległych wodniaków. Na pierwszym planie wioślarze i statek pasażerski „Seerose”,

przy przeciwległym brzegu parowiec „Steenke”. Fotografia z 1925 roku – kolorowana

(źródło: www.bildarchiv-ostpreussen.de)

    Czas zatem na kolorowanie starych zdjęć i fotografii, chociaż paradoksalnie wiele z nich właśnie z powodu czerni i bieli mają nadal swój urok…

Cezary Wawrzyński

Ostróda, kwiecień 2026 r.

Galeria zdjęć